نورآباد
این شهرستان در 95 کیلومتری غرب خرم آباد واقع است. جمعیت شهرستان حدود 126728 نفر است تعداد قابل توجهی تپه باستانی که دارای ارزش تاریخی هستند در این منطقه قرارداد .
مقبره شاهزاده ابراهیم که به بابا بزرگ (بزرگان یارسان) شهرت دارد در 50 کیلومتری شرق نورآباد، از اماکن متبرکه آن است .

دلفان
وسعت : 2700 کیلومتر مربع
طول شرقی : 58 دقیقه و 48 درجه
عرض شمالی: 4 دقیقه و 34 درجه
جمعیت : 254806 نفر
آب و هوا : سرد کوهستانی
مناظرطبیعی: گاماسیاب
اقتصاد : کشاورزی و دامداری
رودخانه : تیزاو، بادآور
ارتفاعات : کوه سرکشتی، مهراب کوه، کوه کل نام، جیازه و بومیری، بزکن، خوپری، دم هر
اهمیت : تاریخی (اشیا مفرغی)
اقتصاد : کشاورزی
آثار تاریخی :مقبره بابابزرگ، پل گرمابه
این شهرستان در شمال استان لرستان قراردارد. درخصوص وجهه تسمیه منطقه به دلفان به جهت وجود طایفه دلفان در این منطقه میباشد. آثار مربوط به دوره نوسنگی در
این منطقه یافت میشود. از سایتهای مطالعه شده دوره مذکور تپه عبدالحسین است. به نسبت سایر شهرهای استان، نورآباد بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته است که در این میان باید به سایتهای مهمی چون تپه گندمبان، تپه عبدالحسین، و تپه باباجان اشاره نمود. منطقه دلفان به واسطه اشیاء مفرغی دارای اهمیت خاصی است. شایان ذکر است در این شهرستان فرقه ای به نام اهل حق وجود دارد که از فرقه های قدیمی است و دارای عقاید باستانی و اسلامی میباشند.

دِلفان با جمعیتی بالغ بر ۱4۰ هزار نفر، منطقه‌ای در شمال غربی استان لرستانودر فاصله 90 کیلومتری شرق کرمانشاه ودر مجاورت استان همدان از شمال و استان ایلام از جنوب غربی ایران است.ز ویژگی‌های دلفانی ها که اغلب نیز از قوم لک هستند ، داشتن فرهنگ غنی مکتوب است.
برخی آثار سرایندگان لک در تذکره به همت مرحوم اسفندیارخان غضنفری تحت عنوان "گلزار ادب لرستان" گردآوری شده است. شاعران برجسته‌ای از حوزه کولیوند (الشتر) مانند پریشان، منوچهر و حف‌علی و اخیرا رضا حسنوند و عزیز بیرانوند(خم گرین) شعر‌هایی به این زبان سروده‌اند
از دیگر آثار مکتوب می‌‌توان به سروده‌های اهل یارسان نظیر: کلام خان الماس، نامه سرانجام، هفتوانه پهلویانه عسگری عالم و خم گرین عزیز بیرانوند اشاره کرد. دیگر اثر مشهور شاهنامه لکی است که اخیرا انتشارات اساطیر آن را منتشر کرده است.
مرکز آن نورآباد با جمعیت تقریبی 6۰۰۰۰ نفر است.دارای 500 پارچه ابادی میباشد که در حال حاضر 422 روستای ان دایر وبقیه خالی از سکنه شده اند در مغرب آن رودخانه‌های سیمره و گاماسیاب جریان دارند.و در جنوب شرقی ان رودخانه کشکان جاری است همچنین رودخانه بایور(باداور)از میان شهر نوراباد می گذرداین منطقه کوهستانی و سردسیر استواز دیر باز محل ییلاق طوایف دلفان بوده است. محصول آن غلات، صیفی‌جات، لبنیات و پشم می‌‌باشد.
زبان مردم این منطقه لکی است. نام دلفان در اصل بر مجموعه طوایفی ساکن در غرب فلات ایران اطلاق میشود که علاوه بر جمعیت 140000 نفری شهرستانی به همین نام در شهرستانهای هرسین وکوهدشت هم اکثریت بیش از 75% را شامل میشود همچنین 120000 از جمعیت شهر کرمانشاه واقلیتی از جمعیت شهرهای خرم اباد_ نهاوند _صحنه_کنگاور وایلام وهمچنین دلفانهای تبعیدی به کلاردشت مازندران وحوالی قزوین وشمال خراسان ونقاط دیگر ایران از همین طوایف میباشندجمعیت تقریبی دلفانها بالغ بر 600 هزار نفر تخمین زده میشود وطوایفی به نامهای کاکاوند ایوتوند مومه وند(نورعلی ومیربگ) کلیوندو.... که خود به زیر شاخه هایی تقسیم میشوند البته بعضیها طایفه بیرانوند راهم جزو دلفانها به حساب میاورند وبه روایت دیگر خواهر زاده دلفان بزرگ همچنانکه طوایف سلسله مثل حسنوند-یوسفوند-ترکاشوند و..برادرزادگان دلفان وجد اعلایشان یعنی سلسله برادر دلفان بوده است در دلفان سادات شیعه مذهبی زندگی می‌کنند بنام سادات حسینی، قلندری و عالی قلندری وسادات کعودال که بزرگ خاندان ،فرزندان ونوادگان امام الساجدین حضرت زین العابدین(ع) در غرب کشور محسوب میشوند.

/ 2 نظر / 20 بازدید
علی محبی

عالی بود

یه ایوتونداصل

سلام من درشهرستان صحنه استان کرمانشاه زندگی میکنم پدربزرگ ومادرزرگ من ازآنجا(نمی دونم کجا) مهاجرت کردن وتبعید نشدن توی شهرما وندهای زیادیم خصولا ایوتوند هستن اونا چه طور به صحنه رسیدن؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟